تولید کاشی به روش خشک

کشور ایران با توجه به میزان مناطق کویری و بارندگی های سالانه جزو کشورهای خشک و کم آب محسوب می شود و با توجه به کمبود میزان بارندگی های سالانه میزان ذخایر آبی کشور هر سال کاهش میابد که در صورت ادامه این مشکل یکی از مهمترین چالشهای آینده تامین آب مصرفی مردم می باشد.
یکی از بزرگترین صنایع مصرف کننده آب، صنعت سرامیک است و به طور متوسط جهت تولید هر متر مربع کاشی و سرامیک حدود ۱۵ لیتر آب لازم است که از این مقدار بسته به میزان وزن کاشی حدود ۱۳ لیتر آب از طریق اسپری بخار شده و خارج میگردد.

اصولا در تمام کشورها نوع صنایع و روش تولید براساس شرایط اقلیمی آن کشور میباشد. برزیل به عنوان دومین تولیدکننده بزرگ کاشی و سرامیک جهان، نمونه موفقی در استفاده از این سیستم است که ۸۵ درصد از تولید هفتصد میلیون متر مربعی خود را با این روش تولید می کند. در کشور ایران نیز با توجه به مشکل کم ابی یک از بهترین روش های تولید کاشی و سرامیک استفاده از روش پودر خشک میباشد که لازم است بررسی و مطالعات بیشتری روی این روش و همچنین معادن جدید و سایر موارد مربوطه صورت گیرد.

در این سیستم، خاکهای ورودی به کارخانه خردایش و میکرونیزه شده و پس از تولید پودر میکرونیزه با دانه بندی مورد نیاز که تابعی از نوع خاک و نوع محصول تولیدی می باشد وارد دستگاه رطوبت زن و گرانولاتور می گردد. در این مرحله با استفاده از نازل آب به پودر به دست آمده افزوده و تبدیل به گرانول با منحنی دانه بندی مورد نیاز می شود . سپس گرانول به دست آمده آماده پرس و پخت می گردد. به این ترتیب نیازی به مصرف آب برای دوغاب سازی و در پی آن مصرف سوخت برای تبخیر آب مصرف شده نیست.

مزایای روش پودر خشک عبارتند از :

* با توجه به حذف اسپری و دوغاب میزان مصرف آب حدود ۹۰ درصد کاهش می یابد. جهت تولید یک متر مربع کاشی با وزنی حدود ۲۰کیلو گرم مقدار ۱۳ لیتر آب در روش اسپری (تر) در واحد تولید گرانول مورد نیاز است. این مقدار در روش پودر خشک با توجه به رطوبت ۵درصدی خاک ۸/۰ لیتر برای هر متر مربع میباشد.
* در این روش احتیاج به مصرف گاز در اسپری درایر نیست. در حالی که جهت تبخیر ۱۳ لیتر آب در روش اسپری ۴/۱ متر مکعب گاز طبیعی مورد نیاز است. به این ترتیب با نرخ های جاری، میزان صرفه جویی ریالی یک کارخانه کاشی با ظرفیت ۶ میلیون متر مربع در سال حدود ۷ میلیارد ریال میباشد.
میزان مصرف برق به میزان ۶۰ درصد در واحد تولید گرانول کاهش می یابد. مصرف برق به ازای هر تن خاک به روش تر kwh/ton ۷۲ و برای خط خشک kwh/ton ۲۴ می باشد و با احتساب ۲۰ کیلوگرم خاک برای هر متر و قیمت ۴۷۰ ریال برای هر kwh برق که برای هر متر مربع مبلغ ۴۵۱ ریال اضافه هزینه برق می باشد.
* عدم استفاده از روان ساز که باعث صرفه جویی ۲۰۰ ریالی به ازا هر متر مربع میگردد.
* عدم استفاده از گلوله که با توجه به میزان مصرف ۵۰۰ گرم به ازای هر تن خاک باعث صرفه جویی ۲۲۰ ریالی به ازای هر متر مربع میگردد.
* خاکهای مورد استفاده جهت تولید کاشی کف بدنه قرمز و دیوار عموما از نوع بالکلی و ارزان قیمت میباشد. در این روش ویسکوز بودن خاک با توجه به عدم تشکیل دوغاب اهمیتی ندارد.
* با توجه به حذف سنگ شکن واستفاده از خاک های نرم وحذف اسپری درایر، همچنین کاهش میزان مصرف برق و عدم مصرف گاز، این روش در حفظ محیط زیست اثر بسزایی دارد.
* میزان سرمایه گذاری جهت واحد تولید گرانول اعم از ساختمان و ماشین آلات و تاسیسات با ظرفیت مشابه نزدیک به ۵۰ درصد کاهش می یابد.
به عنوان مثال نخستین کارخانه تولید کاشی و سرامیک استان یزد به روش پودر خشک در شهرستان میبد روزانه هفت هزار متر مربع سرامیک تولید می‌کند و با صرفه‌جویی ۸۰ درصدی در مصرف آب، هزینه مصرف انرژی را نیز تا ۵۰ درصد کاهش داده است.
همچنین نخستین واحد تولیدی گرانول به روش پودر خشک کشور در شهرستان میبد با ظرفیت چهار هزار تن، مواد اولیه شرکت‌هایی که فاقد قسمت خاک‌سازی هستند را با فرمول‌سازی و رطوبت خاص تامین می‌کند تا پس از پرس، به صورت بیسکویت کاشی درآید.